Kiến đầu to – Thông tin, nhận diện, phòng ngừa và cách diệt kiến đầu to

Kiến đầu to là gì?

Kiến đầu to (danh pháp khoa học: Pheidole megacephala) là một loài kiến có nguồn gốc từ châu Phi, nằm trong danh sách 100 loài xâm hại nguy hiểm nhất toàn cầu.

Kiến đầu to là gì

Hành vi, chế độ ăn và thói quen của kiến đầu to

Mỗi đàn kiến đầu to có hai loại kiến thợ riêng biệt: kiến thợ chính và kiến thợ phụ. Kiến thợ chính có đầu rất lớn so với cơ thể chúng. Kiến đầu to được gọi tên theo ngoại hình của những kiến thợ chính. Kiến thợ chính làm việc như những người lính và bảo vệ tổ. Chúng cũng sử dụng cái hàm lớn của mình để làm nứt các hạt giống cũng như các thức ăn khác cho các thành viên trong tổ.

Những kiến thợ phụ có kích thước bằng một nửa kích thước của kiến thợ chính. Kiến thợ phụ kiếm thức ăn cho tổ, thường là cho kiến chưa trưởng thành và xây dựng tổ. Số lượng kiến thợ phụ thường nhiều hơn rất nhiều lần kiến thợ chính. Loài kiến này dù không gây hại đến các cấu trúc xây dựng, nhưng lại được biết là vật mang trong mình loài sán dây.

Tổ kiến đầu to trên đất dưới các hốc đá hoặc các gốc gỗ tròn. Đôi khi chúng tạo thành một gò đất xung quanh lỗ tổ. Phổ biến hơn cả là tổ dưới một phiến đá hoặc gần nền nhà. Chúng xâm nhập vào nhà thông qua các vết nứt dưới nền móng. Dù không làm tổ trong  nhà, nhưng chúng lại tìm kiếm thức ăn bên trong nhà. Hầu hết các vấn đề trong nhà với kiến đầu to đều bắt đầu ở bên ngoài.

Ngoài trời, những con kiến ăn côn trùng và mật ngọt. Khi chúng tìm kiếm thức ăn trong nhà, chúng thích các loại thực phẩm có hàm lượng protein cao. Chúng dễ dàng tạo ra những con đường mòn giữa tổ và các nguồn thức ăn. Vì thế đôi khi có thể lần theo những con đường này và tìm thấy tổ của chúng.

>> Đọc thêm: Kiến đạn – Loài côn trùng nhỏ nhưng lại có vết cắn đau đớn nhất hành tinh

Sinh sản

Trứng của kiến chúa nở ra kiến thợ và các thế hệ có khả năng sinh sản tiếp theo. Tổ kiến thường bao gồm nhiều kiến chúa.

Dấu hiệu khi bị kiến đầu to xâm nhập

Dấu hiệu phổ biến nhất là nhìn thấy những con kiến thợ trong nhà. Chúng thường bị nhìn thấy khi tìm kiếm thức ăn, và có thể chui vào nhà tại những khu vực như bếp hoặc thậm chí phòng tắm.

Để giúp ngăn chặn các vấn đề kiến đầu to, hãy loại bỏ những nơi làm tổ tiềm năng của chúng gần nhà. Các đống củi nên càng xa nhà càng tốt. Duy trì một khoảng cách giữa ngôi nhà và bất kỳ lớp phủ hoặc cây cối sẽ giúp ngăn chặn những con kiến xâm nhập vào nhà.

Muốn kiểm soát loài kiến này có thể phải sử dụng nhiều phương pháp xử lý. Nếu một phần nào đó tổ của chúng vẫn còn, số lượng kiến sau đó có thể hồi phục. Cách tốt nhất là hãy nhờ đến sự giúp đỡ của một công ty kiểm soát dịch hại chuyên nghiệp.

Cách kiểm soát kiến đầu to

Sử dụng bã sinh học (Phương pháp cốt lõi)

• Loại bã phù hợp: Chọn các loại bã kiến dạng gel hoặc dạng hạt có chứa hoạt chất như Fipronil, Hydramethylnon (Amdro) hoặc Metaflumizone.
• Cách đặt: Đặt dọc theo đường đi của kiến, gần lối vào tổ hoặc quanh gốc cây.
• Lưu ý: Không xịt thuốc diệt côn trùng chết ngay gần khu vực đặt bã, tránh làm kiến thợ hoảng sợ bỏ chạy và không ăn bã. 

Xử lý phun rào ngoại vi (Hàng rào bảo vệ)

• Phun tồn lưu: Sử dụng thuốc phun có chứa Bifenthrin hoặc Fipronil xịt xung quanh móng nhà, chân tường (lên cao 50cm và rộng ra ngoài 50cm) để tạo hàng rào ngăn chặn.
• Rải hạt chuyên dụng: Rải các loại hạt chống côn trùng (Bifenthrin granules) lên các thảm cỏ hoặc gốc cây nơi kiến hay làm tổ.

Biện pháp tự nhiên (Phù hợp khu vực nhỏ/trong nhà)

• Đất diatomite (Diatomaceous Earth – DE): Rắc bột DE loại dùng cho thực phẩm vào các khe tường, hốc kẹt. Bột này làm rách lớp vỏ và khiến kiến bị mất nước rồi chết khô.
• Hỗn hợp Baking Soda: Trộn đường bột và baking soda theo tỷ lệ 1:1 đặt ở góc nhà. Kiến ăn vào sẽ bị đầy hơi và tự chết.
• Giấm hoặc tinh dầu: Xịt dung dịch giấm pha loãng hoặc tinh dầu bạc hà lên đường đi của kiến để xóa sổ dấu vết mùi hương (pheromone), khiến chúng mất phương hướng. 

Phòng ngừa tái phát

• Chặn lối vào: Dùng keo silicone trám kín các khe hở, vết nứt xung quanh cửa sổ, cửa ra vào và đường dây điện.
• Dọn dẹp môi trường: Phát quang bụi rậm, di dời các đống củi gỗ, gạch đá cách xa móng nhà để triệt tiêu nơi làm tổ lý tưởng của chúng.
• Quản lý nguồn thức ăn: Luôn đậy kín thức ăn, đặc biệt là đồ ngọt, thịt và dầu mỡ (những món khoái khẩu của kiến đầu to). 

>> Tìm hiểu thêm: Cách diệt côn trùng tận gốc, hiệu quả an toàn và nhanh chóng