Ruồi lưng gù Phorid có tên Latin là Phoridae. Hầu hết có màu đen hoặc nâu xỉn, nhưng một số có màu hơi vàng. Kích thước rất nhỏ, chỉ từ 0,5-5,5 mm. Phần ngực bị cong của con trưởng thành khiến chúng có hình dáng như bị gù.
Hành vi, chế độ ăn & thói quen
Đặc trưng của chúng là thường bay từng đoạn ngắn và thất thường. Con trưởng thành có thói quen đặc biệt là nhanh chóng chạy qua cửa sổ, màn hình TV, bàn, tường và lá cây. Chúng hay bị nhầm với “loài ruồi hút máu người”.
Một số loài ruồi lưng gù ăn nấm, trong khi 1 số khác là ký sinh trùng của nhiều loài côn trùng khác.
>> Đọc thêm: Nhận diện đúng loài ruồi để xử lý tận gốc
Sinh sản
Ấu trùng phát triển ở các khu vực ẩm ướt nơi mà có các vật liệu hữu cơ và nước tù đọng. Ấu trùng Phorid cũng phát triển trong vết thương động vật. Toàn bộ vòng đời của chúng kéo dài 25 ngày hoặc hơn, tùy thuộc vào các điều kiện môi trường và thức ăn có sẵn.
Dấu hiệu khi bị ruồi lưng gù xâm nhiễm
Các dấu hiệu rõ ràng nhất của ruồi lưng gù là ruồi trưởng thành. Chúng thường được quan sát thấy bay luẩn quẩn xung quanh phòng và băng vội vã trên quầy bếp hoặc các bề mặt khác.
Thông Tin Thêm
Biệt danh rùng rợn “Ruồi quan tài”
Một số loài ruồi lưng gù có khả năng phát hiện mùi protein phân hủy cực kỳ nhạy bén. Chúng có thể len lỏi qua các vết nứt siêu nhỏ của hầm mộ hoặc đào sâu qua nhiều lớp đất dày để tìm tới các xác chết [pcs.com.vn]. Vì ấu trùng của chúng có thể sinh trưởng hoàn toàn trong môi trường kín sinh ra từ các thi thể chôn sâu dưới đất, loài ruồi này thường được ngành pháp y sử dụng như một công cụ quan trọng để xác định chính xác thời gian tử vong.
Sát thủ tàn bạo của loài kiến lửa
Mặc dù gây phiền toái cho con người, một số phân loài ruồi lưng gù lại là khắc tinh số một của kiến lửa độc. Ruồi cái sẽ lao xuống và tiêm thẳng trứng vào cơ thể con kiến. Khi trứng nở, ấu trùng sẽ ăn dần các mô dịch bên trong đầu kiến, sau đó tiết ra enzyme làm phần đầu con kiến tự rụng rời ra khỏi thân. Nhờ tập tính kinh dị này, chúng đã được các nhà khoa học nhập khẩu và nhân giống như một biện pháp sinh học để kiểm soát các ổ kiến lửa gây hại.
Mối đe dọa y tế gây bệnh giòi ký sinh
Khác với ruồi nhà thông thường chỉ bám ngoài da, ruồi lưng gù có khả năng gây ra bệnh dòi ký sinh (Myiasis) ở người và động vật. Ấu trùng của chúng có thể xâm nhập, sinh sống và ăn các mô sống hoặc mô chết ngay trong các vết thương hở hay vết loét của bệnh nhân. Trong môi trường bệnh viện hoặc viện dưỡng lão, loài ruồi này cực kỳ nguy hiểm đối với những bệnh nhân nằm bất động hoặc người có vết thương chưa lành nếu công tác vệ sinh không được kiểm soát nghiêm ngặt.
Cấu tạo cánh “độc bản” dưới kính hiển vi
Nếu quan sát dưới thấu kính phóng đại, cánh của ruồi lưng gù có một cấu trúc rất đặc biệt và không thể nhầm lẫn với các loài khác. Các đường gân cánh ở phần gốc nằm sát với thân của chúng thường rất dày, đậm và tập trung thành cụm chắc chắn. Ngược lại, các đường gân cánh tỏa ra ở phía ngoài rìa lại rất mảnh, mờ hoặc tiêu biến gần hết, tạo nên một hệ thống gân không đồng đều đặc trưng.
Vòng Đời
Giống như hầu hết các loài ruồi khác, ruồi phorid trải qua một chu kỳ sống bốn giai đoạn hoàn chỉnh bao gồm trứng, ấu trùng, nhộng và giai đoạn trưởng thành. Tùy thuộc vào loài, nhiệt độ và sự thuận lơi của môi trường, ruồi phorid cần từ 11-22 ngày hoặc nhiều hơn để trở thành ruồi trưởng thành.
Kiểm soát ruồi lưng gù
Tìm và triệt tiêu nguồn sinh sản
Việc phun thuốc xịt côn trùng chỉ diệt được ruồi trưởng thành tạm thời chứ không giải quyết được gốc rễ. Bạn cần kiểm tra kỹ toàn bộ ngôi nhà để tìm ra nơi chúng đẻ trứng, đặc biệt là xung quanh các đường ống nước bị rò rỉ ngầm dưới sàn, thùng rác không có nắp đậy, hoặc đáy chậu cây cảnh bị đọng nước lâu ngày.
Vệ sinh màng sinh học trong cống rãnh
Ấu trùng ruồi lưng gù sống bằng cách ăn lớp bùn hữu cơ và màng sinh học bám ở thành ống thoát nước. Để phá hủy nguồn thức ăn này, bạn hãy đổ nước sôi trực tiếp xuống cống, hoặc sử dụng các loại gel vi sinh ăn chất bẩn chuyên dụng. Tránh dùng thuốc tẩy clo vì chúng không loại bỏ được lớp màng bám cơ học này.
Đặt bẫy dính màu vàng thu hút ruồi
Ruồi lưng gù trưởng thành bị thu hút mạnh mẽ bởi ánh sáng và màu sắc rực rỡ, đặc biệt là màu vàng. Bạn hãy treo hoặc đặt các miếng bẫy dính màu vàng ở gần bồn rửa, khu vực cống nhà tắm hoặc góc bếp. Khi ruồi bay đến hoặc chạy lăng xăng qua, chúng sẽ bị dính chặt và không thể tiếp tục sinh sản.
Bịt kín các khe hở và lối ra vào
Do cấu cơ thể siêu nhỏ và thói quen bò lết, ruồi lưng gù dễ dàng len lỏi qua các vết nứt để vào nhà. Hãy dùng keo silicone hoặc xi măng trám kín các kẽ hở trên sàn nhà tắm, xung quanh chân bồn cầu và các lỗ hổng quanh đường ống thoát nước. Đồng thời, lắp lưới chống côn trùng mắt nhỏ tại các cửa sổ.
Kiểm soát độ ẩm và rác thải trong nhà
Giữ cho không gian nhà luôn khô ráo là cách tốt nhất để ngăn ngừa ruồi lưng gù quay lại. Bạn cần đổ rác hữu cơ hàng ngày, cọ rửa thùng rác bằng xà phòng định kỳ và sử dụng quạt thông gió trong nhà tắm để làm khô sàn nhà nhanh chóng, triệt tiêu môi trường ẩm ướt ưa thích của chúng.
>> Tìm hiểu thêm: Cách diệt côn trùng tận gốc, hiệu quả an toàn và nhanh chóng
