SQF là gì? Tổng quan tiêu chuẩn Safe Quality Food và hướng dẫn áp dụng

SQF là chương trình chứng nhận an toàn thực phẩm được áp dụng tại nhiều doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng thực phẩm quốc tế. Hệ thống chú trọng việc xây dựng, duy trì và cải tiến chương trình quản lý an toàn thực phẩm, trong đó Kiểm soát dịch hại và côn trùng (Pest Prevention) là một yêu cầu quan trọng tại các cơ sở sản xuất. Năm 2026 cũng là giai đoạn doanh nghiệp cần lưu ý quá trình chuyển đổi giữa SQF phiên bản 9 và phiên bản 10.

1. SQF là gì?

SQF là viết tắt của Safe Quality Food, chương trình do Safe Quality Food Institute (SQFI) phát triển nhằm cung cấp hệ thống chứng nhận an toàn và chất lượng thực phẩm cho nhiều mắt xích trong chuỗi cung ứng. SQFI cho biết chương trình hiện được áp dụng tại hàng nghìn cơ sở ở nhiều quốc gia.

Các SQF Code được xây dựng theo từng lĩnh vực như sản xuất thực phẩm, bao bì thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, kho vận và nhiều nhóm khác. Điều này giúp doanh nghiệp áp dụng yêu cầu phù hợp hơn với loại hình hoạt động.

Đối với nhà máy thực phẩm, SQF Food Safety Code: Food Manufacturing là tài liệu trọng tâm để xây dựng và đánh giá hệ thống.

2. Năm 2026 doanh nghiệp áp dụng SQF phiên bản 9 hay phiên bản 10?

SQFI chính thức công bố phiên bản 10 vào tháng 3/2026 và đã cung cấp Food Manufacturing Code, checklist cùng các tài liệu hỗ trợ. Tuy nhiên, phiên bản 9 vẫn có hiệu lực áp dụng trong năm 2026. SQFI dự kiến phiên bản 10 sẽ bắt đầu được áp dụng cho các kỳ đánh giá sớm nhất từ tháng 1/2027, sau khi hoàn tất quá trình thẩm định và công nhận của GFSI.

Vì vậy, doanh nghiệp đang chứng nhận trong năm 2026 cần tiếp tục theo yêu cầu và lịch chuyển đổi chính thức của SQFI, đồng thời có thể bắt đầu rà soát phiên bản 10 để chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo.

3. SQF yêu cầu doanh nghiệp quản lý an toàn thực phẩm như thế nào?

SQF yêu cầu doanh nghiệp xây dựng hệ thống có tài liệu, trách nhiệm rõ ràng và cơ chế xác minh hiệu quả. Đối với Food Manufacturing, Code bao gồm các System Elements kết hợp với yêu cầu GMP phù hợp với môi trường sản xuất.

Nhà máy cần quản lý các chương trình từ nhà cung cấp, nguyên liệu, vệ sinh, bảo trì, kiểm soát quá trình đến hoạt động xác minh và cải tiến. Những chương trình này tạo nền tảng để giảm nguy cơ nhiễm bẩn và duy trì sản phẩm an toàn.

Pest Prevention nằm trong nhóm yêu cầu GMP của nhà máy và có mối liên hệ trực tiếp với điều kiện cơ sở, vệ sinh và quản lý môi trường.

4. SQF yêu cầu gì đối với chương trình Kiểm soát dịch hại và côn trùng (Pest Prevention)?

SQF Food Safety Code phiên bản 9 yêu cầu doanh nghiệp triển khai một chương trình phòng ngừa dịch hại có tài liệu. Chương trình cần xác định phương pháp, trách nhiệm triển khai và cách duy trì hệ thống.

Dữ liệu phát hiện dịch hại cũng cần được ghi lại và theo dõi xu hướng để hỗ trợ việc xác định khu vực cần hành động. SQF yêu cầu sơ đồ vị trí bẫy và các thiết bị kiểm soát hoặc giám sát phù hợp, đồng thời duy trì kiểm tra thường xuyên và có hành động khi phát hiện dịch hại.

SQFI từng xác định pest prevention là một trong những nhóm không phù hợp đáng chú ý của phiên bản 9, bao gồm cả phát hiện nghiêm trọng và lớn. Điều này cho thấy chương trình dịch hại cần được doanh nghiệp quản lý như một phần thực chất của hệ thống an toàn thực phẩm.

5. Doanh nghiệp cần lưu những hồ sơ gì?

Một chương trình SQF hiệu quả cần có kế hoạch kiểm soát, sơ đồ thiết bị, kết quả kiểm tra, lịch sử phát hiện dịch hại và hồ sơ xử lý. Nếu sử dụng nhà thầu PCO, báo cáo kiểm tra và các hành động sau dịch vụ cũng cần được doanh nghiệp quản lý.

Dữ liệu nên thể hiện được xu hướng theo thời gian. Nếu số lượng dịch hại tăng tại một khu vực, nhà máy cần xác định nguyên nhân và có hành động tương ứng thay vì tiếp tục giữ nguyên phương án.

SQF cũng chú trọng trách nhiệm của cơ sở. Việc thuê đơn vị bên ngoài không chuyển toàn bộ trách nhiệm tuân thủ cho nhà cung cấp dịch vụ.

6. IPM hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng SQF như thế nào?

IPM giúp doanh nghiệp tổ chức các yêu cầu của SQF thành một vòng quản lý liên tục gồm đánh giá rủi ro, phòng ngừa, giám sát, phân tích và xử lý. Hạ tầng, vệ sinh và nguồn dẫn dụ được xem xét cùng dữ liệu từ hệ thống bẫy để xác định nguyên nhân phát sinh.

Khi mật độ dịch hại vẫn ổn định, doanh nghiệp có thể tập trung vào giám sát và phòng ngừa. Khi dữ liệu vượt ngưỡng hoặc xuất hiện dấu hiệu mới, chương trình được điều chỉnh theo mức độ rủi ro.

Cách tiếp cận này phù hợp với yêu cầu về pest prevention và giúp giảm tình trạng chỉ tập trung vào các đợt xử lý hóa chất định kỳ.

7. VFC PestMan hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị SQF như thế nào?

VFC PestMan triển khai IPM theo điều kiện thực tế của từng nhà máy, từ khảo sát hiện trạng, phân vùng rủi ro đến thiết kế hệ thống bẫy và giám sát.

Dữ liệu được theo dõi theo kỳ để xác định xu hướng và hỗ trợ QA/QC nhận diện các điểm cần hành động. Các vấn đề liên quan đến hạ tầng, vệ sinh hoặc vận hành có thể được đưa vào CAPA để doanh nghiệp phối hợp xử lý.

Đối với doanh nghiệp đang chuẩn bị quá trình chuyển đổi SQF, chương trình kiểm soát dịch hại cũng nên được rà soát song song với các yêu cầu mới để tránh bị động khi bước sang kỳ audit tiếp theo.

SQF đặt Pest Prevention trong hệ thống quản lý an toàn thực phẩm của nhà máy và yêu cầu doanh nghiệp chứng minh hiệu quả bằng chương trình, thiết bị, dữ liệu và hành động cụ thể. Năm 2026, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý lộ trình giữa phiên bản 9 và phiên bản 10 để chuẩn bị phù hợp cho các kỳ chứng nhận tiếp theo.